Türkiye’de motorlu taşıt parkı, son çeyrek asırda güçlü bir büyümeyi de beraberinde getirdi. Bu büyüme sadece niceliksel olarak olmadı. Şehirleşme modellerinin, sosyo-ekonomik kültürün ve tüketici alışkanlıklarının büyük bir yapısal değişimine neden oldu. Bu durum Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine de yansıdı. TÜİK’e göre, 2002- 2026 yılları arasında trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtı sayısı 8 milyon 655 bin 170 adetten 34 milyon 545 bin 132 adede yükseldi. Böylece toplam park yüzde 299 büyüyerek dört katına çıktı. Otomobil sayısı 4 milyon 600 binden 17 milyon 867 bine, kamyonet sayısı 875 binden 4 milyon 984 bine ulaştı. 2002’de 1 milyon 47 bin 907 adet olan motosiklet sayısı 2026’da 7 milyon 436 bin 710’a kadar çıktı. Yüzde 610’luk artışla, motosiklet parkı 25 yılda 7,1 kat büyüdü.
5 araçtan biri motosiklet
2002’de her 100 taşıttan yaklaşık 12’si motosikletken, 2026’da bu oran yüzde 21,5’e çıktı. Bugün Türkiye’de trafiğe kayıtlı her beş araçtan biri motosiklet olarak kayıtlara geçti. Otomobilin toplam içindeki payı aynı dönemde yüzde 53,1’den yüzde 51,7’ye gerilerken, kamyonetin payı yüzde 10,1’den yüzde 14,4’e yükseldi. Motorlu kara taşıtları verilerine göre, toplam park otomobil merkezli görünümünü korudu.
Yollardaki iki teker sayısı 7,4 milyonu aştı
Son dönemde motosiklette yaşanan artışın en büyük nedenleri arasında büyüyen kurye trafiği gösteriliyor. Bunun yanında büyükşehirlerde yaşamın gittikçe zorlaşmasıyla birlikte, iki tekere talep artıyor. Bunun arkasında hem kolay ulaşım hem de fiyat avantajı yatıyor. Otomobil fiyatlarının ve finansman maliyetlerinin yükseldiği dönemlerde motosiklet, özellikle kent içi kısa mesafelerde daha erişilebilir bir mobilite aracı olarak öne çıkıyor. Veriler bu dönüşümün son yıllarda keskinleştiğine işaret etti. Motosiklet sayısı 2022’de 4,1 milyon iken 2023’te 5 milyonu aştı. 2024’te 6,2 milyona, 2025’te 7,1 milyona çıktı. 2026 Haziran itibarıyla sayı 7,4 milyona ulaşmış durumda. Böylece yalnızca 2022- 2026 arasında parka yaklaşık 3,3 milyon motosiklet eklendi. 2002- 2026 döneminde otomobil sayısı yüzde 288, kamyonet sayısı yüzde 469, özel amaçlı taşıt sayısı yüzde 393 artarken minibüsteki büyüme yüzde 125, traktörde yüzde 97, kamyonda yüzde 85 ve otobüste yüzde 81 düzeyinde kaldı. Motosiklet yüzde 610 ile açık ara lider oldu. Kamyonet parkındaki 5,7 katlık büyüme de KOBİ’ler, şehir içi lojistik, servis ve dağıtım faaliyetleriyle öne çıktı.
Motosiklet parkının seyrine bakıldığında, 2002-2010 arasında sayı yaklaşık 1,3 milyon adet artarak 2,4 milyona yaklaştı. 2010-2020 döneminde artış daha sınırlı kaldı. Ancak büyüme devam ederek 3,5 milyon adet seviyesine ulaştı. Asıl kırılma pandemi sonrası 2020’de yaşandı. Dört yılı aşkın sürede motosiklet sayısı iki katın üzerine çıktı. Motosikletin toplam taşıt parkındaki payı yüzde 20’yi aştı. Satış, bakım, yedek parça, ekipman, sigorta ve finansman alanlarında genişleyen bir ekosistem de oluştu.
Benzinlinin payı yıllar sonra dizele yaklaştı
TÜİK’in yakıt türü tablosu, otomobil parkında da uzun soluklu bir dönüşüme işaret etti. 2004’te otomobillerin yüzde 75,2’si benzinliydi. Bu oran 2019’da yüzde 24,2’ye kadar geriledikten sonra yeniden yükselişe geçti ve 2026’da yüzde 31’e ulaştı. Dizelin payı 2004’te yüzde 4,7 iken 2020’de yüzde 38,3 ile zirveye çıktı; ardından gerileyerek 2026’da yüzde 32,1’e indi. LPG ise 2013’te yüzde 41,5 ile en yüksek payına ulaştıktan sonra kademeli olarak yüzde 29,4’e çekildi. Son yılların asıl yeni hikâyesi hibrit ve elektrikli otomobiller. Hibritlerin park içindeki payı 2019’da yalnızca yüzde 0,1 iken 2026’da yüzde 4,7’ye çıkarak 846 bin 813’e ulaştı. Elektrikli otomobillerin payı 2022’de yüzde 0,1 düzeyindeyken 2026’da yüzde 2,5’e, araç sayısı ise 445 bin 939’a yükseldi. Hibrit ve elektrikli otomobillerin toplamı böylece 1,3 milyon adede yaklaştı. Buna rağmen mevcut parkın dönüşümü yeni araç satışlarından daha yavaş ilerledi. 17,9 milyonluk otomobil parkında benzin, dizel ve LPG’li araçlar hâlâ toplamın yüzde 92,5’ini oluşturuyor.
İkinci el araç pazarı 5 milyonu geçti
TÜİK verileri ikinci el araç pazarının grafiğini de ortaya koydu. 2026’nın Ocak-Haziran döneminde toplam 5 milyon 119 bin 263 taşıt el değiştirdi. 2025’in aynı döneminde bu sayı 5 milyon 154 bin 601’di. Yıllık bazda yüzde 0,7’lik sınırlı gerileme yaşansa da hacim 5 milyonun üzerinde kaldı. İlk altı ayda her ay ortalama yaklaşık 853 bin araç devredildi. İlk altı ayda 3 milyon 453 bin 110 otomobil el değiştirirken, otomobilin toplam devirler içindeki payı yüzde 67,5 oldu. Kamyonette 767 bin 523, motosiklette 526 bin 809, traktörde 154 bin 218 devir gerçekleşti. Otomobil devirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,7, kamyonet devirleri yüzde 0,8 gerilerken motosiklet devirleri yüzde 0,4 arttı. Motosiklet hem taşıt parkında hem de ikinci el işlemlerinde pozitif ayrıştı. Ocakta devir sayısı yüzde 1,8, şubatta yüzde 5,8 ve martta yüzde 6,1 arttı. Nisanda yüzde 3,9 düşen pazar, mayısta yüzde 21,7 daraldı. Haziranda ise yüzde 12,1’lik güçlü artışla 941 bin 964 işleme ulaşıldı.
Lojistik segmenti büyümenin oldukça gerisinde
Verilere göre, otobüs (%81) ve kamyon (%85) gibi toplu taşıma ve ağır lojistik segmentleri, pazar büyümesinin oldukça gerisinde kaldı. Türkiye’de motorlu taşıt pazarı büyümeye devam ederken büyümenin merkezi giderek çeşitleniyor. Otomobil hâlâ en büyük kategori, fakat motosiklet 7,4 milyonluk parkı ve yüzde 610’luk uzun dönem artışıyla artık yan bir pazar değil. İkinci elde 5,1 milyonluk yarıyıl hacmi, mevcut araç stokunun büyük, satışların ise canlı olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki dönemde faiz, gelir artışı, akaryakıt maliyetleri ve düzenlemeler satış hızını belirleyecek.
